დიდი ზღვაოსნის ბლოგი

ქალაქი ზღვის პირას

ალბათ ყველასთვის მოულოდნელობა იყო პრეზიდენტის განცხადება ახალი ქალაქის დაარსების შესახებ, რომელიც სამეგრელოში, ზღვის სანაპიროზე იქნება განლაგებული. შემუშავდება მისი განვითარების პროექტი და დაახლოებით ათი წლის ვადაში მისმა მოსახლეობამ ნახევარ მილიონს უნდა მიაღწიოს, როგორც პრეზიდენტის ოფიციალურ ვებ-გვერდზეა მითითებული. დაგეგმილი ქალაქი უნდა გაშენდეს სადღაც ანაკლიასა და ყულევს შორის 15-კილომეტრიან მონაკვეთზე. ამჟამად ამ არეალში გარდა დაჭაობებული ზოლისა, მდებარეობს სოფელი თიკორი, სადაც 2002 წლის აღწერით მიხედვით 800 ადამიანი ცხოვრობდა.

ჯერჯერობით, ბუნდოვანია, თუ რითი დაკავდება ამ ქალაქის მოსახლეობა. როგორც ჩანს, ლაზიკა არ იქნება ტურისტული ცენტრი, მას ალბათ საპორტო და სავაჭრო ფუნქცია ექნება. თუკი იმას გავითვალისწინებთ, რომ უახლოეს მომავალში აფხაზეთის მიმართულებით ეკონომიკური აქტივობის პერსპექტივა ნულის ფარგლებშია, რთული სათქმელია, რამდენად მოახერხებს ქალაქი ამ ფუნქციისთვის თავის გართმევას. ამასთან, აქვეა ორი საპორტო დასახლება – ფოთი, რომელსაც უკვე განვითარებული ინფრასტრუქტურა და ტრადიცია აქვს და ყულევი თავისი ნავთობტერმინალით. ახალი ქალაქი თავისი ინფრასტრუქტურით და კადრებით ამ ორი დასახლებული პუნქტის დაკნინებას გამოიწვევს.

მნიშვნელოვანი საკითხია, თუ ვინ უნდა დასახლდეს ახალაშენებულ ქალაქში. სამეგრელო-ზემო სვანეთის მოსახლეობის რაოდენობა, რომელიც ლაზიკის მოქალაქეობის უპირველეს კანდიდატად შეიძლება ჩაითვალოს, 2011 წლის შეფასებით, 477 ათას კაცს შეადგენს (ჯეოსტატი), თუკი ამას გურიის მოსახლეობასაც დავუმატებთ, ჯამში დაახლოებით 620 ათას კაცს ვიღებთ. უნდა ვივარაუდოთ, რომ ლაზიკის მოსახლეობის გარკვეულ ნაწილს (თუკი ეს პროექტი განხორციელდა) დევნილებიც შეადგენენ, რომლებიც ამჟამად კოლექტიურ ცენტრებში ცხოვრობენ და ახალ ქალაქში უძრავ ქონებას უფასოდ/შეღავათიანი პირობებით მიიღებენ.

ტყის რესურსები; კოლხეთის ეროვნული პარკის მონაკვეთი (წყარო: CENN)

ქალაქმშენებლობისას აუცილებლად მხედველობაში მისაღებია ბუნებრივი პირობები. მოცემული არეალი თითქმის მთლიანად დაჭაობებულია. ინფრასტრუქტურის განვითარებისთვის საჭირო პირობების შესაქმნელად აუცილებელია მთელი რიგი სამელიორაციო სამუშაოების ჩატარება, არსებული ჭაობების დაშრობა, მყარი ნიადაგის შექმნა და ა.შ. რაც უზარმაზარ რესურსებს და სამუშაო ძალას მოითხოვს – შეგახსენებთ, რომ კოლხეთის ჭაობების დაშრობის პროექტი საბჭოთა პერიოდშიც კი ბოლომდე ვერ განხორციელდა, როდესაც სამუშაო ძალის ჯანმრთელობასა და ეკოლოგიაზე არავინ დაგიდევდათ.

მთავარი პრობლემა მაშინ იბადება, როდესაც აღმოვაჩენთ, რომ მოცემული ტერიტორია თითქმის მთლიანად იკავებს კოლხეთის ეროვნული პარკის ჭურია-ანაკლიის უბანს, რაც რუკიდანაც კარგად ჩანს. კოლხეთის ჭარბტენიანი ტყეები 2007 წლიდან შეტანილია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის კანდიდატთა სიაში, როგორც გეოლოგიურ წარსულში არსებული ვრცელი სუბტროპიკული არეალების უკანასკნელი ნაშთი. აღნიშნული ტერიტორია უნიკალურია თავისი ბიომრავალფეროვნებით, ჭარბტენიანი არეალებისა და ტყის ეკოსისტემების გამო. აღსანიშნავია, რომ მეტნაკლებად მსგავსი ეკოსისტემა მთელს დედამიწაზე მხოლოდ ჩინეთში, მანჯურიის ტერიტორიაზე და იაპონიაში გვხვდება. საქართველო გასული საუკუნის 90-იან წლებში შეუერთდა ე.წ. რამსარის კონვენცის, რომელიც შეეხება წყალჭარბი ტერიტორიების, განსაკუთრებით კი – წყლის ფრინველთა საბინადროდ ვარგის არეალებს და გულისხმობს მათ დაცვას, მდგრად გამოყენებას და ამისთვის საერთაშორისო თანამშრომლობის უზრუნველყოფას. ჩვენს ქვეყანაში ამ კრიტერიუმებს მხოლოდ კოლხეთის ჭარბტენიანი არეალები აკმაყოფილებენ, საგულისხმოა, რომ კონვენციის ხელმომწერი მხარეები ვალდებულებას იღებენ, შეინარჩუნონ ამ ტერიტორიების ეკოლოგიური ხასიათი.

როგორც ვხედავთ, ახალი ქალაქის მშენებლობა გავლენას ეროვნულ პარკზეც მოახდენს. თუ გავითვალისწინებთ, რომ საზღვაო ქალაქების მნიშვნელოვანი ნაწილი სწორედ სანაპიროს პარალელურად ვითარდება (იგივე ფოთი შავი ზღვის სანაპიროს 15-კილომეტრიან მონაკვეთს მოიცავს), მაშინ ადვილი მისახვედრია , რომ ახალი ქალაქი მთლიანად დაიკავებს ანაკლიას და ყულევს შორის არსებულ ტერიტორიას, რასაც კოლხეთის დაცული ტერიტორიების მნიშვნელოვანი ნაწილის განადგურება და დარჩენილი არეალის ეკოსისტემის მთლიანი ცვლილება მოყვება.

წყლის რესურსების რუკა (წყარო: CENN)

როგორც ვხედავთ, ახალ დასახლებულ პუნქტს რაიმე მნიშვნელოვანი ქალაქწარმომქმნელი ფუნქცია არ გააჩნია, ამას ემატება ეკოლოგიური ფაქტორები – კერძოდ, მსოფლიოს ერთ-ერთი ყველაზე უნიკალური ეკოსისტემის არსებობა, რომლის განადგურება გრძელვადიან პერსპექტივაში მავნებელია როგორც ბუნებრივი გარემოს მდგომარეობაზე, ასევე ქვეყნის მსოფლიო იმიჯზე. რთული აღსაქმელია, როდესაც ეროვნული პარკის ტერიტორიაზე გრანდიოზული, თუმცა ბუნდოვანი მომავლის მქონე მშენებლობა იწყება. ჯერჯერობით, არ არსებობს (ან საზოგადოებისთვის ცნობილი არაა) კონკრეტული გეგმა, თუ რა სახის სამეურნეო საქმიანობა განვითარდება ქალაქში და საიდან მოხდება ლაზიკაში მოსახლეობის მოზიდვა. ასევე უცნობია, თუ რას ფიქრობენ ამ თემაზე გარემოსდაცვითი ორგანიზაციები – ჯერჯერობით, ფართო საზოგადოებისთვის მათი კომენტარები უცნობია. ცხადია, მსგავსი პროექტის გარემოზე ზეგავლენის შესწავლა დიდ შრომას მოითხოვს, მაგრამ თუნდაც ზედაპირული დაკვირვებითაც ჩანს, რომ ლაზიკის პროექტის განხორციელების შემთხვევაში მიმდებარე ტერიტორიის (და მთლიანად, რეგიონის) ეკოსისტემა მნიშვნლელოვანი არასასურველი ცვლილებების წინაშე დადგება. გარდა ამისა, ალბათ უფრო ლოგიკურია, რომ ლაზიკის ინფრასტრუქტურის განვითარებაში ჩასადები თანხები სხვანაირად დაიხარჯოს – თუნდაც, უკვე არსებული საქალაქო დასახლებების რეგენერაციისთვის

რუკები აღებულია კავკასიის გარემოსდაცვითი ქსელის (CENN) ვებსაიტიდან. მასშტაბი არაა დაცული

დეკემბერი 6, 2011 Posted by | ზღვაოსნის ჩანაწერები | , , , , , , , | 9 Comments

საქართველო Google-ის რუკებზე

გილოცავთ! ამიერიდან თუკი თქვენ საქართველოს Google -ის რუკაზე მოძებნას მოისურვებთ, ჩვენი ქვეყნის ადგილას დიდი ნაცრისფერი ლაქა აღარ დაგხვდებათ. ცოტა ხნის წინ Google Maps-ის ოფიციალურ ბლოგზე გამოქვეყნდა ინფორმაცია საკუთრი რუკების განახლების შესახებ. ავღანეთთან, ერაყთან და ანტარქტიდასთან ერთად გეოგრაფიული ინფორმაცია საქართველოს ტერიტორიისთვისაც გახდა

თბილისი ადრე და ახლა ხელმისაწვდომი.

კომპანიამ სხვადასხვა მოხალისის, სამთავრობო თუ არასამთავრობო სექტორის წარმომადგენლების მიერ გაწეული დიდი შრომის შედეგი რუკაზე განათავსა. ახლა უკვე საქართველოს ტერიტორიის მნიშვნელოვან ნაწილზე დატანილია დასახლებული პუნქტები, გზები, ქუჩები, შენობებიც კი. საქართველოში ამ საკითხზე განსაკუთრებით აქტიურად საჯარო რეესტრთან ერთად არასამთავრობო ორგანიზაცია “Jumpstart Georgia” მუშაობდა. სწორედ მათ მიერ მიწოდებული ინფორმაციის შედეგად გახდა შესაძლებელი საქართველოს რუკის შევსება. გარდა ამისა, Google Mapmaker-ის მეშვეობით რუკების დამუშავებაში მრავალმა მოხალისემ (მათ შორის, თქვენმა მონა-მორჩილმაც) მიიღო მონაწილეობა. ჩემთვის განსაკუთრებით სასიამოვნო საკუთარი ”ნახელავის” ”ცოცხლად” ნახვა აღმოჩნდა.

უნდა აღინიშნოს, რომ გეომონაცემების შევსება ნაწილ-ნაწილ მიმდინაროებდა. თავდაპირველად იგი Mapmaker-ში გამოჩნდა, დაახლოებით ორი კვირის წინ გზების შემჩნევა უკვე Google Earth-შიც იყო შესაძლებელი, დღეიდან კი Google Map-ითაც ხელმისაწვდომია.

რა თქმა უნდა, რუკა ხარვეზებისგან არ არის დაზღვეული, მაგალისთისთვის ქუთაისიც კმარა, სადაც მხოლოდ რამდენიმე ძირითდი ქუჩა, სკოლა და ადმინისტრაციული შენობა ჩანს, დანარჩენი ტერიტორია კი ისევ ნაცრისფერია და შევსებას საჭიროებს. როგორც ჩანს, მონაცემების დადება ნაწილ-ნაწილ მიმდინარეობს და სრულ რუკას რამდენიმე დღეში ვიხილავთ.

ამასთან აღსანიშნავია, რომ ანალოგიური სერვისს რამდენიმე ვებ-საიტი გვთავაზობს, მათ შორის – ОpenStreetMap და Mapspot.ge . უნდა ითქვას, რომ უკანასკნელი (რომელიც ასევე Jumpstart Georgia-ს პროდუქტს წარმოადგენს), საქართველოშია შექმნილი და მასზე საქართველოს გეომონაცემები დიდი სიზუსტით და სისრულითაა დატანილი.

ოქტომბერი 6, 2011 Posted by | ზღვაოსნის ჩანაწერები, Datablog | , , , , , , , , , , | დატოვე კომენტარი

სპელეოტურიზმი 1.0

დასავლეთ საქართველოში ბევრი გამოქვაბულია, რომელთა ნაწილი (მაგალითად, სათაფლია) საკმაოდ კარგადაა შესწავლილი და ტურისტების მიერ მისი ბილიკები არაერთგზისაა გათელილი. რამდენიმე მნიშვნელოვანი კომპლექსი წყალტუბოს რაიონში მდებარეობს – ზემოთხსენებული სათაფლია, ყუმისთავის (იგივე პრომეთეს) მღვიმე, თეთრი მღვიმე და ა.შ. რაც ყველაზე კარგია, ზემოთჩამოთვლილი ობიექტების საფუძვლიანი დათვალიერება ერთი დღის განმავლობაშია შესაძლებელი – ალბათ ცოტათი დაიღალოთ, სამაგიეროდ შთაბეჭდილება მართლაც ბევრი დაგრჩებათ, სიამოვნება კი საკმაოდ იაფი – თითქმის მხოლოდ მგზავრობის ღირებულება დაგიჯდებათ. ყუმისთავის (პრომეთეს) მღვიმე ამავე სახელწოდების სოფელში, წყალტუბოდან მანქანით 15-20 წუთის სავალზე მდებარეობს. თავად წყალტუბოში კი ქუთაისიდან ასევე ოციოდე წუთში (ნაკლებში თუ არა) თავისუფლად მოხვდებით. საქართველოს გეოგრაფიული ინსტიტუტის მეცნიერ-თანამშრომლის, ჯ. ჯიშკარიანის მიერ გასული საუკუნის 80-იანი წლების დასაწყისში აღმოჩენილი ეს მღვიმე ამჟამად რეაბილიტირებულია, აქ არის დაცული ტერიტორიების სააგენტოს ვიზიტორთა ცენტრი, ხოლო გამოქვაბულთა კომპლექსი აწ უკვე პრომეთეს მღვიმის სახელწოდებით იღებს უამრავ ტურისტს.

პრომეთეს მღვიმის „ნათლია“ საქართელოს პრეზიდენტი გახლავთ, რომელსაც აქ სტუმრობისას რატომღაც გაახსენდა, რომ თითქოს მღვიმის მახლობლად პრომეთე (თუ ამირანი) იყო მიჯაჭვული. რთული სათქმელია, ეს გეოგრაფიული ანაქრონიზმი ახალი ბრენდის პოპულარიზაციის სურვილით თუ უფრო ბანალური მიზეზითაა გამოწვეული. ფაქტია, რომ მღვიმეს, რომელსაც ადრე სოფლის სახელწოდების მიხედვით მოიხსენიებდნენ, წამებული ტიტანის სახელი შერჩა. საინტერესოა, რომ „პრომეთედ“ ასევე მოინათლა კომპლექსთან ახლოს მდებარე რესტორანი და წყალტუბოში ახლადგახსნილი სასტუმრო. ჯერჯერობით, მღვიმე სატესტო რეჟიმში მუშაობს, რაც იმას ნიშნავს, რომ შესვლა უფასოა. მართალია, გამყოლები მთელი გზის მანძილზე ტურისტულ ჯგუფებს თან ახლავან, თუმცა ენაწყლიანობით მაინცდამაინც არ გამოირჩევიან, წარამარა გაჩქარებენ და ცდილობენ, მალე მორჩნენ საქმეს. მეორე მნიშვნელოვანი პრობლემა თავად მღვიმის ინფრასტრუქტურაა. სამწუხაროდ, განათება არც ისე კარგია – მართალია, პროჟექტორები მრავლადაა დამონტაჟებული, თუმცა ისინი არც ისე კარგადაა განაწილებული და ძალიან ბევრი საინტერესო მღვიმური ფორმა ბნელითაა მოცული. მღვიმეში ფოტოგრაფირება ფლეშ-ნათურის (ე.წ. ვსპიშკის) გამოყენებით აკრძალულია, ამიტომ თუ ფოტოგრაფიაში ჩემსავით პროფანი ხართ, დიდად ნუ გაირჯებით – სურათები კარგი ხარისხის არ გამოგივათ. ასევე ნაკლებად გაუმართლათ არაქართულენოვან ტურისტებს – ინგლისურის ის დონე, რომელსაც გიდები ფლობენ, ცოტა უკეთესის სურვილს ნამდვილად ტოვებს. რაც მთავარია, მღვიმეს აშკარად ეტყობა ადამიანის უგემოვნო ჩარევა – ზოგან პრომეთესეული (?) ურო, ჯაჭვი და ფარი აგდია, ზოგან კი გამოქვაბულის ჭერის დასაკავებლად ფსევდოდორიული კოლონებია გამოყენებული.

დამიჯერეთ, რომ ჩემს მიერ ზემოთ ჩამოთვლილი ყველა უარყოფით მხარეს მღვიმეში შესვლისთანავე დაივიწყებთ. განათების მიუხედავად, პრომეთეს მღვიმე ენითაუწერელ შთაბეჭდილებას ახდენს მნახველზე, რომელსაც ჩემს მიერ გადაღებული ფოტოები ნამდვილად ვერ ასახავენ. შუქზე მბრწყინავი კალციუმის კრისტალები, მილიონობით წლის მანძილზე ნაზარდი და შეერთებული სვეტები, თეთრი, შავი და მოწითალო ფერის სტალაგმიტები და სტალაქტიტები, ჯადოსნური ფორმის ფიგურები, რომლებიც ქონდრისკაცებს და ზღაპრის სხვადასხვა გმირებს გვანან და რაც მთავარია, ოთხი უზარმაზარი დარბაზი გულგრილს ნამდვილად არავის დატოვებს და აქ მიღებული შთაბეჭდილებები დიდხანს გაგყვებათ. მღვიმეში ასევე გაედინება მდინარე, რომელიც ცოტა ხნის წინ მის ბოლოში ტბას ქმინდა. თუმცა ამჟამად მიმდინარეობს დაივინგის სადგურისა და პატარა ნავმისადგომის მოწყობის სამუშაოები. შესაბამისად, მომსახურებას ყვინთვა და ნავებით გასეირნებაც დაემატება. როგორც ვიზიტორთა ცენტრის ერთ-ერთმა თანამშრომელმა თქვა, ასევე იგეგმება ე.წ. ველური ტურების მოწყობას, სადაც მსურველებს მღვიმის დაუკვალავ და გაუნათებელ ტერიტორიაზე მოუწყობენ ექსპედიციებს, რაც ასევე საინტერესოდ ჟღერს.

პრომეთეს მღვიმე

ვიზიტორთა ცენტრი ორშაბათის გარდა ყოველდღე, დილის 10-დან 16 საათამდე მუშაობს. მღვიმეში მოსახვედრად შეგიძლიათ გამოიყენოთ ავტობუსი, რომელიც წყალტუბოს ბაზრის ტერიტორიიდან საათში ერთხელ გადის სოფლის მიმართულებით. გზა მშვენიერია და ნებისმიერი ტიპის ტრანსპორტი დაუბრკოლებლად აღწევს მღვიმეს. მოკლედ, თუკი გადაწყვეტთ, ერთი დღის დაკარგვა ამ საქმეში ნამდვილად ღირს.

This slideshow requires JavaScript.

პრომეთეს მღვიმიდან შთაბეჭდილებებით დატვირთული წამოვედით და გეზი თეთრი მღვიმისკენ ავიღეთ. თეთრი მღვიმე წყალტუბოს ტერიტორიაზე მდებარეობს და ქალაქის ცენტრიდან არც ისე შორსაა, მსურველი ფეხითაც მოხვდება. თავის დროზე, მღვიმე თავისი მიკროკლიმატის გამო ასთმური დაავადებების სამკურნალოდ გამოიყენებოდა. აქვეა აღმოჩენილი გვიანდელი ქვის ხანის სამუშაო და სანადირო იარაღები. ამჟამად მღვიმე მიტოვებულია. რკინის კარი მოხსნილია, ხოლო განათების ელექტროსადენები – მოჭრილი და მოპარული. მღვიმე ყველა ჯურის ვანდალის მსხვერპლი გახდა, რომელთა ნაწილიც გრაფომანიის შემოტევებს მის კედლებზე იოკებდა, ზოგი – ბუნებრივ მოთხოვნილებებს იკმაყოფილებდა, ზოგი კი დასალევად ან კარტის სათამაშოდ მოდიოდა. თუმცა თეთრი მღვიმე გადატანილი ჭირ-ვარამის მიუხედავადაც საინტერესო სანახავია. დასათვალიერებლად აუცილებლად უნდა იქონიოთ ნორმალური ფანარი (ან ფანრები), რომელიც მინიმუმ ორი საათი გარანტირებულად მუშაობს. მღვიმეში გაურკვეველი მიზნებით საკმაოდ ღრმა შახტაა გაჭრილი – არ არსებობს გარანტია, რომ ჩავარდნის შემდეგ იქიდან მთელი და საღსალამათი ამოხვალთ. მიუხედავად სიმცირისა და ადამიანის საქმიანობის კვალისა, თეთრ მღვიმეში არანაკლები სილამაზის კარსტული ფორმების ხილვა შეიძლება, ვიდრე ეს პრომეთეს მღვიმეშია შესაძლებელი.

ნუ შეგეშინდებათ ტალახის, აიღეთ ფანრები, მოიმარჯვეთ ფოტოაპარატები და იარეთ გამოქვაბულებში – ეს საქმე ხორცისთვისაც სასარგებლოა და თქვენს გუნება-განწყობაზეც დადებითად იმოქმედებს. ამასთან აუცილებლად გაითვალისწინეთ სიფრთხილის ზომები – ნუ მიეტანებით ჯერ გამოუკვლეველ ადგილებს, რადგან შესაძლოა, დაიკარგოთ ან რომელიმე ხვრელში გაიჭედოთ – შესწავლილი და მეტნაკლებად კეთილმოწყობილი მღვიმეები ჩვენში საკმაოდაა, რომელთა შესახებ შთაბეჭდილებებსაც სხვა დროს მოგითხრობთ.

აგვისტო 25, 2011 Posted by | ზღვაოსნის ჩანაწერები | , , , , , , , , | დატოვე კომენტარი

დევნილთა გამოსახლებული კოლექტიური ცენტრები ინტერაქტიულ რუკაზე

როგორც იცით, ამჟამად აქტიურად მიმდინარეობს თბილისის კოლექტიური ცენტრებიდან აფხაზეთიდან და ცხინვალის რეგიონიდან იძულებით გადაადგილებულ პირთა გამოსახლება და მათი გადანაწილება საქართველოს სხვადასხვა ნაწილში. ”საერთაშორისო გამჭვირვალობა საქართველოს” მონიტორები სხვა ორგანიზაციებისა და ომბუდსმენის აპარატის თანამშრომლებთან ერთად ამ პროცესს აკვირდებოდნენ და თავი მოუყარეს მთელ რიგსაინტერესო ინფორმაციას. სწორედ ამ მონაცემებზე დაყრდნობით მომზადდა ინტერაქტიული რუკა, რომელიც დღევანდელ პოსტშია წარმოდგენილი.

ინტერაქტიული რუკის სანახავად დააკლიკეთ

ინტერაქტიული რუკის სანახავად დააკლიკეთ

ივლისი 27, 2011 Posted by | ზღვაოსნის ჩანაწერები, ქართული დემოკრატია | , , , , , , , , , | დატოვე კომენტარი

ახალი აფრიკა

ამა წლის ცხრა ივლისს, ადგილობრივი დროით ღამის 12 საათზე სამხრეთ სუდანი დამოუკიდებელი სახელმწიფო გახდა; უფრო ადრე კი სუდანის სამმა სამხრეთმა რეგიონმა ორი ხანგრძლივი და სისხლისმღვრელი სამოქალაქო ომი გადაიტანა, რასაც მილიონნახევარი ადამიანის სიცოცხლე ემსხვერპლა. გაეროსა და საერთაშორისო საზოგადოების აქტიური ჩარევის შედეგად კონფლიქტი შეწყდა, სამხრეთი სუდანი გასული ათწლეულის შუაში ავტონომიად, ხოლო 2011 წლის თებერვალში ჩატარებული რეფერენდუმის შედეგად ცალკე სახელმწიფოდ იქცა.

ამ ახლადგამომცხვარ სახელმწიფოს სხვადასხვა ცნობით 8-დან 10 მილიონამდე მოსახლე ყავს, რომლის 85% სასოფლო არეალებში ცხოვრობს. ქვეყნის ფართობი 620 ათას კვადრატულ კილომეტრს შეადგენს, რაც მსოფლიოს მასშტაბით 45-ე მაჩვენებელია. სახელმწიფო ენა ინგლისურია, თუმცა ქვეყანის მასშტაბით ლინგვა-ფრანკას არაბული, კერძოდ მისი ადგილობრივი ვარიანტი ჯუბა წარმოადგენს. სამხრეთ სუდანში 200-ზე მეტი სხვადასხვა ეთნიკური ჯგუფის წარმომადგენელი სახლობს, მათ შორის დინკა, შილუკი, ნუერი, ალჩოლი და ა.შ.

დამოუკიდებლობის სიხარულს თან უამრავი პრობლემა ახლავს. სამხრეთ სუდანი მსოფლიოს ერთ-ერთი უღარიბესი და დაბალგანვითარებული ქვეყანაა, სადაც ოჯახების 78% მთლიანად დამოკიდებულია სასოფლო-სამეურნეო საქმიანობაზე ხოლო მოსახლეობის 90%-ზე მეტის დღიური შემოსავალი ერთ დოლარზე ნაკლებია.

ქვეყნის ექსპორტში ჭარბობს ხის მერქანი მიუხედავად იმისა, რომ სამხრეთ სუდანი მეტროპოლიისგან განსხვავებით საკმაოდ მდიდარია წიაღისეული რესურსებით. სამოქალაქო ომამდე იგი სუდანის ნავთობის მოცულობის 85%-ს აწარმოებდა, თუმცა მრეწველობის ეს დარგი ამჟამად კრიზისს განიცდის; როგორც ჩანს, დამოუკიდებლობის პირველ წლებში (და ალბათ არამარტო ამ პერიოდში) ქვეყანას საერთაშორისო დახმარების იმედი უნდა უფრო ჰქონდეს, ვიდრე საკუთარი მეურნეობის წარმატებით ამუშავებისა.

კიდევ ერთი პრობლემატური საკითხი პოლიტიკური არასტაბილურობაა. მართალია, სუდანის პრეზიდენტმა უმარ ალ-ბაშირმა თავის სამხრეთელ კოლეგას სალვა კიირ მაიარდიტს თავად მიულოცა დამოუკიდებლობა, ყოფილ მეტროპოლიასთან ისევ მეტნაკლებად დაძაბული ურთიერთობები არსებობს რაც სახელმწიფო საზღვრების დადგენის, მოქალაქეობის, ვალების გაყოფასთან არის დაკავშირებული. ამასთან, ქვეყანაში არსებობს ათამდე შეიარაღებული დაჯგუფება, რომელიც ასევე იბრძვის ძალაუფლებისთვის.

როგორც ბევრი მიმომხილველი აღნიშნავს, სამხრეთი სუდანი დასავლეთისთვის ერთგვარ საჩვენებელ პროექტად იქცა, რომლის განხორციელებაშიც თანაბრად მონაწილეობდნენ როგორც ჰოლივუდის ვარსკვლავები (მაგალითად, ჯორჯ კლუნი), ასევე ცნობილი კორპორაციები. ცნობისთვის, ”გუგლმა” მსოფლიო ბანკთან ერთად წამოიწყო მსხვილი კამპანია ქვეყნის ტერიტორიის გეოგრაფიზაციისთვის. რამდენიმე თვის განმავლობაში უამრავი მოხალისის შრომის შედეგად სამხრეთ სუდანის დეტალური რუკები შეიქმნა, რომელიც მოგვიანებით ”გუგლის” რუკების სერვისზე განთავსდა. ლუოლ დენგი, ”ჩიკაგო ბულზის” კალათბურთელი და ტოპ-მოდელი ალეკ უეკი ქვეყნის ყველაზე ცნობადი სახეები არიან, რომელთაც ალბათ დაეკისრებათ თავიანთი ქვეყნის მსოფლიო მასშტაბით პოპულარიზაციაზე მუშაობა. ალეკ უეკს ამ მხრივ გამოცდილებაც აქვს – იგი აქტიურად მონაწილეობდა სუდანელი დევნილების პრობლემების მოგვარებაში და ორგანიზაცია ”ექიმები საზღვრებს გარეშე” ელჩიც კი გახლდათ საკუთრ სამშობლოში.
Source: Voice of America
დედაქალაქი დამოუკიდებელი სახელმწიფოს ერთ-ერთი მთავარი ატრიბუტია. ქალაქი ჯუბა აქამდეც ასრულებდა
ქვეყნის ადმინისტრაციული ცენტრის ფუნქციას, ხოლო იგი ამიერიდან უკვე ოფიციალური დედაქალაქია. 250-ათასიან დასახლებულ პუნქტში თავმოყრილია როგორც სახელმწიფო, ასევე კომერციული დანიშნულების შენობები. დღის წესრიგში არსებობს ქალაქის განაშენიანების რამდენიმე საკმაოდ მასშტაბური და თამამი გეგმა, რომელთა ამოსავალ წერტილსაც დასახლების სიმბოლურად რომელიმე აფრიკული ცხოველის ან ტროპიკული ხილისათვის დამგვანებაა (შორეული პარალელი ლუსიანუ კოშტასა და ოსკარ ნიმაიერთან). ამჟამად მიღებული გეგმის თანახმად, ქალაქი ჯუბა ნელ-ნელა უზარმაზარი მარტორქის სახეს მიიღებს. მსგავსი მიდგომით განხორციელდება სხვა ქალაქების რეკონსტრუქციაც – მაგალითად, ქალაქი ვაუ ჟირაფის ფორმის იქნება.

მსოფლიოს ყველაზე ახალი სახელმწიფო, სამხრეთ სუდანი ჯერ კიდევ ეიფორიაშია და დამოუკიდებლობას ზეიმობს, თუმცა მისი მსოფლიო რუკაზე გაჩენა კითხვას ბადებს – რამდენად იქნება მისი არსებობა წარმატებული? სამწუხაროდ, აფრიკის ქვეყნების უდიდესი ნაწილის გამოცდილება გვარწმუნებს, რომ პოლიტიკური სტაბილურობა და ეკონომიკური კეთილდღეობა, ისევე როგორც დემოკრატია ამ კუთხისთვის უცხო ხილია. ამასთან, რამდენად იქნება ეს სიგნალი სხვა ავტონომიების თუ თვითაღიარებული ტერიტორიებისთვის პოლიტიკური დამოუკიდებლობის მოთხოვნისთვის? სამხრეთ სუდანი გარკვეულწილად გამონაკლისს წარმოადგენს, თუკი მის წარსულს გადავხედავთ – სამოქალაქო ომის შედეგად დაღუპული მილიონნახევარი ადამიანი დამოუკიდებლობის სისხლიანი, თუმცა მკაცრი დასაბუთებაა.

გეოგრაფიული მონაცემები აღებულია გაეროს კვლევისა და სწავლების ინსტიტუტის ვებსაიტიდან: http://www.unitar.org/unosat/sudan
ფოტოების წყარო: ”ვიკიპედია”, ”ამერიკის ხმა”
მონაცემების წყარო: სამხრეთ სუდანის სტატისტიკის სამსახური: http://ssccse.org/southern-sudan-fast-facts/
”ბი-ბი-სი”

ივლისი 9, 2011 Posted by | ზღვაოსნის ჩანაწერები | , , , , , , , , | 3 Comments

ჩვენზე პატარები

The Economist -მა გამოაქვეყნა რამდენიმე ინფოგრაფიკა, რომელიც გვიჩვენებდა, თუ რომელი სახელმწიფოები შეიძლებოდა ”ჩატეულიყვნენ” აშშ-ის, ინდოეთის და ჩინეთის ტერიტორიულ ერთეულებში სხვადასხვა მაჩვენებლების მიხედვით. მსგავსი ექსპერიმენტის განხორციელება საქართველოს მაგალითზეც ძალიან საინტერესო აღმოჩნდა. როგორც ვხედავთ, ფართობის და დემოგრაფიული მონაცემების მიხედვით ჩვენი ქვეყნის რეგიონებიც კი მსოფლიოს სხვადასხვა სუვერენულ სახელმწიფოს თუ დამოკიდებულ ტერიტორიას მნიშვნელოვნად აღემატებიან.

საქართველო პატარა ქვეყანაა. იმდენად პატარა, რომ ზოგიერთ მეზობელს ჩვენს ტერიტორიაზე ასჯერ დიდი ავტონომიური ერთეულები აქვს. ჩვენს საყოველთაოდ აღიარებულ საზღვრებში ანუ 69.7 ათას კვადრატულ მეტრზე თავისუფლად დაეტევა იამაიკა, კატარი, ლიბანი, კვიპროსი, კაბო-ვერდე და კიდევ მორჩება ადგილი ერთი დუჟინი უფრო მცირე ზომის ქვეყნისთვის, როგორებიცაა ჩვენთან არაერთგზის ნაქები სინგაპური, ასევე – ტონგა, მალტა, ბარბადოსი და სხვა.

საინტერესოა, რომ სამცხე-ჯავახეთში ორი ლუქსემბურგის ოდენა ქვეყანა ჩაეტევა, თბილისის ტერიტორია დაახლოებით უდრის კირიბატის ხმელეთის ფართობს, ხოლო აჭარის ფართობი იმდენივეა, რამდენიც რაგბისტებით განთქმული დასავლეთ სამოასი.

”ჯეოსტატის” უახლესი შეფასებით, საქართველოს 4.4 მილიონი მოსახლე ყავს, ანუ დაახლოებით იმდენი, რამდენიც ერთად ცხოვრობს ეკვატორულ გვინეაში, კომორის კუნძულებზე, ჩერნოგორიაში, სოლომონის კუნძულებზე, სურინამში, კაბო-ვერდეზე, ლუქსემბურგსა და ბრუნეში. რაჭა-ლეჩხუმსა და ქვემო სვანეთში, რომელიც განსაკუთრებით ზარალდება მოსახლეობის მიგრაციით, იმაზე 5-ჯერ მეტი ადამიანი ცხოვრობს, ვიდრე აფხაზეთისა და ცხინვალის რეგიონის მაღიარებელ ნაურუზე.

როგორც ვხედავთ, ჩვენზე გაცილებით პატარებიც არსებობენ, ასე რომ ამ მხრივ საწუწუნო არაფერი გვაქვს. მთავარი ისაა, როგორ ვუვლით და ვუფრთხილდებით ჩვენს  საკუთრებას.

ივნისი 25, 2011 Posted by | ზღვაოსნის ჩანაწერები, ფერადი | , , , , , , , | დატოვე კომენტარი

დიდი ომიანობა კალიფორნიაში

წარმოიდგინეთ ორად გაყოფილი კალიფორნია, სადაც სან-ფრანცისკო და ლოს-ანჯელესი შტატზე კონტროლის მოსაპოვებლად ერთმანეთთან სისხლისმღვრელ ომში არიან ჩართული. გენერალი ხუან გომეს-დე-ლოს-ანხელესი საკუთარ არმიას ჩრდილოელთა წინააღმდეგ მიუძღვის, სან-ფრანცისკოს ყურეში საზღვაო ბრძოლაა გაჩაღებული, ხოლო ფორტ-პოინტი და ჰოლივუდი ცეცხლის ალში გახვეულა

ამერიკელი მხატვრის, სენდოუ ბირქის სერია ”The Great War of the Californias” ამერიკის სამოქალაქო ომის პერიოდის სტილში გადმოგვცემს გამოგონილი სამხედრო დაპირისპირების ისტორიას. ტილოები, საომარი პლაკატები, მოდელები, რუკები რეალური ომის ამბავს მთელი სიმძაფრით მოგვითხრობენ, რომელიც პლანეტის ერთ-ერთ ყველაზე მდიდარ ნაწილში მიმდინარეობს. თუმცა სამხედროები ჩვეულებრივი ამერიკელებივით არიან გამოწყობილი და მათი იარაღი მეცხრამეტე საუკუნის შუა წლების და მეოცე საუკუნის ბოლოს საინტერესო კომბინაციას წარმოადგენს.

ეს სატირაა თანამედროვე ამერიკულ საქალაქო სივრცეზე, რომელიც საკუთარი პრობლემებითაა დახუნძლული – სმოგი, რიგები ბანკომატთან, პარკინგი…  ამ ომის გმირები – ფელიქს ერნანდესი, რებეკა ჯორდანი, ქვინსი სალერნო და სიუზენ ჰვონგი მეცხრამეტე საუკუნის შუა წლების მხატვრობის კანონების სრული დაცვით ცხენზე არიან გამოსახულნი, ან  ”დუკატის” წითელ

მოტოციკლზე ამხედრებულნი მიუძღვებიან საკუთარ არმიას მტერთან საბრძოლველად. ”დიდი ომიანობის” პერიოდის პროპაგანდისტული პლაკატები ცივი ომის პერიოდის ანალოგიური ხასიათის ნახატებს სიტყვა-სიტყვით იმეორებენ. ბირქის ნახატებზე ლოს-ანჯელესის სული ქუჩაში მიაბიჯებს, ხელში ”კოკა-კოლას” ბოთლი ან ჰოთ-დოგი უჭირავს, ინდიელისსახიანი სან-ფრანცისკო კი საკუთარი ქალაქის ნანგრევებზე დგას.

This slideshow requires JavaScript.

მიუხედავად იმისა, რომ ბირქის ეს ნამუშევარი სატირული ხასიათისაა, თავად ნახატების თემატიკა კიდევ ერთხელ დაგვაფიქრებს მთავარზე – მიუხედავად განვითარებისა, ადამიანების მთავარი თვისებები არ იცვლება. ამიტომაა სურათებზე გამოსახული კომპიუტერებთან ერთად დაშნები, ცოცხალი და მოტორიზებული კავალერია, საბრძოლო დროშები და პოლიტიკური პლაკატები.

ივნისი 14, 2011 Posted by | ზღვაოსნის ჩანაწერები | , , , , , , , | დატოვე კომენტარი

მეგობრობის მსოფლიო ქსელი

პოლ ბატლერი ”ფეისბუქის” დეველოპმენტის გუნდში სტაჟიორად მუშაობს. როგორც მისი ბლოგის ჩანაწერიდან ჩანს, პოლს კარგა ხანი აწუხებდა ის აზრი, თუ რა გავლენას ახდენს გეოგრაფია და პოლიტიკური საზღვრები ადამიანების ურთიერთკავშირს ან უბრალო ენით რომ ვთქვათ, რომელ ქალაქებში ჰყავთ ”ფეისბუქის” მომხმარებლებს ყველაზე მეტი საერთო მეგობარი.
აქ დაწვრილებით არ აღვწერ, თუ როგორ მიიღო პოლმა ქვემოთ მოცემული საბოლოო სურათი, (პროცესი საკმაოდ რთული, დამღლელი და საინფორმაციო-ტექნოლოგიური ტერმინებითაა გადატვირთული) მაგრამ შედეგი მართლაც განსაცვიფრებელი და ძალიან საინტერესოა. შერჩეული ათი მილიონი იუზერის მონაცემების მიხედვით მათი და მეგობრების საცხოვრებელი ქალაქები ავტორმა ხაზებით შეაერთა, კოორდინატებს დაუკავშირა და ეს შესანიშნავი რუკა შექმნა.

პირველი, რაც თვალიში გეცემა, დსთ-სა და ჩინეთის ადგილას დიდი შავი ხვრელის არსებობაა, რაც გასაკვირი არაა, რადგან პირველ სივრცეში სოციალური ქსელებიდან რუსულენოვანი ”ვკონტაკტე” და ”ოდნოკლასნიკი” დომინირებს, ჩინური ინტერნეტი, უფრო სწორად, ის, რასაც ამ ქვეყანაში ინტერნეტს ეძახიან, “ფეისბუქს” არ ცნობს. თუმცა მოტანილი სურათის მორალი სხვა რამეში მდგომარეობს – მიუხედავად გლობალიზაციის და მისი ყველა ნაყოფისა, ადამიანთა ურთიერთობები მაინც ჩაკეტილია საკუთარი ქვეყნის, რეგიონის, საგრაფოს, ფედერალური მიწის თუ საქალაქო აგლომერაციის შიგნით. ცალკეული ქვეყნებისა თუ კონტინენტების შემაერთებელი ხაზები ჯერჯერობით საკმაოდ მკრთალია, თუკი მათ ქვეყნებს შიგნით არსებულ ქსელებს შევადარებთ.
როგორც ჩანს, ჯერჯერობით ვირტუალური ნაცნობობა კონკურენციას ვერ უწევს ადამიანთა შორის უშუალო ურთიერთობებს, არც მიგრაციებია ისეთი აქტიური, რომ ჩვენი ნაცნობ-მეგობრების უმეტესობა სხვა ქვეყანაში ცხოვრობდეს. გლობალიზაცია მითი ნამდვილად არაა, მაგრამ როგორც ჩანს, არც მთლად ისე ქუხს, როგორც გვეჩვენება ან გვაჩვენებენ.

დეკემბერი 22, 2010 Posted by | ზღვაოსნის ჩანაწერები | , , , , , , , , , | დატოვე კომენტარი

ფერნანდო ვისენტეს კარტოარტი

ესპანელი მხატვრის, ფერნანდო ვისენტესთვის რუკები შთაგონების წყარო გახდა. იგი გეოგრაფიული ობიექტების კონტურებში ცხოველებს, ფრინველებს და ადამიანებს ხედავს. მისი ფუნჯის ქვეშ ჩრდილოეთ ამერიკა პირდაღებულ ოქროს თევზს ემსგავსება, იაპონიის კუნძულები – ზღაპრული ფრინველის ჩონჩხს, აზია – ქალის ტორსს, აფრიკა – მაიმუნის პროფილს. მოკლედ, ყოველგვარი ზედმეტი კომენტარის გარეშე – მაესტრო ფერნანდოს არაჩვეულებრივი კარტოგამოფენა.


This slideshow requires JavaScript.

ნოემბერი 27, 2010 Posted by | ბედნიერი ბავშვობა, ზღვაოსნის ჩანაწერები | , , , , , , | %(count)s კომენტარი

”ფეისბუქი” და ბიბლიოკრატიული მომავალი

”ფეისბუქი” ჩვენი ცხოვრების ნაწილი რომ გახდა, ამაზე უკვე არავინ დავობს. მისი არსებობის სულ მოკლე ხანში პლანეტის მოსახლეობის ერთი მეთორმეტედი, ანუ ინტერნეტის მომხმარებელთა მეოთხედი დარეგისტრირებულია, ან რეგულარულად გამოიყენებს კომუნიკაციის ამ საშუალებას. ”ფეისბუქის” მომხმარებელთა რაოდენობით ყველას აშშ აჭარბებს, მეორე ადგილზე კი რამდენადაც გასაკვირი არ უნდა იყოს, ინდონეზია იმყოფება, რომელმაც ბოლო თვეების მანძილზე გადააჭარბა დიდი ბრიტანეთის მაჩვენებელს.
ინტერაქტიული რუკის სანახავად დააკლიკეთ სურათს!
ინტერაქტიული რუკის სანახავად დააკლიკეთ სურათს!
თუკი სტატისტიკას ვენდობით, საქართველოში ”ფეისბუქზე” 380 ათასი ადამიანია დარეგისტრირებული რაც ქვეყნის მოსახლეობის დაახლოებით რვა პროცენტს შეადგენს. თუკი ჩვენთან ინტერნეტის მომხმარებლებელთა რაოდენობას გავითველისწინებთ, ვნახავთ, რომ მათი უდიდესი ნაწილი მსოფლიო აბლაბუდას ძირითადად ”პირწიგნაკის” შესამოწმებლად სტუმრობს. ამაზე ”Alexa.com”-ის მონაცემებიც მიგვითითებს, რომლის თანახმადაც, ”ფეისბუქი” საქართველოში ყველაზე პოპულარული ინტერნეტ-რესურსია.
რაც შეეხება სხვა ქვეყნებს, ფეისბუქზე დარეგისტრირებულია მონაკოს, ნორვეგიის, ისლანდიის, კატარის მოსახლეობის ნახევარზე მეტი, აშშ-ის და ბრიტანეთის მოსახლეობის 46%, ისრაელის მოსახლეობის 40%. . თავისი ბევრი უპირატესობის გამო შეგვიძლია, ”ფეისბუქი” სექსის შემდეგ ადამიანების ერთმანეთთან დაკავშირების ყველაზე მასობრივ და სასიამოვნო საშუალებად მივიჩნიოთ.
ფეისბუქის მომხმარებელთა წილი ქვეყნების მოსახლეობაში
აქ ტექნიკური სიახლეების შესახებ თითქმის არ ვწერ, თუმცა მარკ ცუკერბერგის მიერ დღეს წარმოდგენილი რამ აუცილებლად აღნიშვნის ღირსია. ჯინსებსა და მაისურში გამოწყობილმა ყველაზე ახალგაზრდა მილიარდერმა რამდენიმე საათის წინ ახალი გამოგონების შესახებ გვამცნო, რომელიც მათი აზრით, ყირაზე დააყენებს კომუნიკაციის აქამდე არსებულ ყველა საშუალებას.
მაშ ასე, მისი უდიდებულესობა Email Killer-ი!
ამ მარტივი, თუმცა გენიალური გამოგონების არსი იმაში მდგომარეობს, რომ ფეისბუქის ინბოქსში თავს უყრის იმეილს, მოკლე ტექსტურ შეტყობინებებს, საკუთრივ ფეისბუქის ელექტრონულ ფოსტას და ჩატს. ამასთან შესაძლებელია ყველა მიმოწერის ისტორიის შენახვა. თქვენ შეგიძლიათ, იქონიოთ ფეისბუქის ელექტრონული ფოსტის მისამართი, მაგალითად – davidsichinava@facebook.com. თუმცა ცუკერბერგი ამტკიცებს, რომ ეს არ არის იმელი, უბრალოდ ელექტრონული ფოსტა კომუნიკაციის ახალი საშუალების მხოლოდ ერთ-ერთი კომპონენტი იქნება. თქვენ შეგიძლიათ, მეგობრებს მიწეროთ ეს-ემ-ესი, მეილი, გაუგზავნოთ შეტყობინება ჩატში – მნიშვნელობა არ აქვს, ყველაფერი ერთ ადგილას – ფეისბუქის ინბოქსში მოიყრის თავს. კიდევ ერთი მნიშვნელოვანი კომპონენტი – შესაძლებელი იქნება წერილებისთვის ფაილების მიბმა.
კიდევ ერთი მნიშვნელოვანი გამოგონებაა ე.წ. სოციალური საფოსტო ყუთი, რომლის მეშვეობითაც მოხდება შეტყობინებების გაფილტვრა. წერილები ავტომატურად დახარისხდება იმის მიხედვით, თუ რა ურთერთობა გაქვთ გამომგზავნთან. ავტორების აზრით, პრიორიტეტების ამგვარი განაწილება ხელს შეუწყობს სპამის გავრცელებას და ცხოვრებას უფრო სასიამოვნოს გახდის. დაბოლოს, შესაძლებელი იქნება ნებისმიერი ტიპის საუბრის ისტორიის შენახვა. საუბარია აურაცხელი რაოდენობის ინფორმაციაზე, რომლის შესანახად და დასამუშავებლად ”ფეისბუქი” მონცემთა ბაზების ღია სისტემას ”hBase”-ს გამოიყენებს.
როგორც ვხედავთ, ”ფეისბუქს” მხოლოდ სოციალურ ქსელად ყოფნაზე არ აქვს პრეტენზია. თუკი ეს პროექტი წარმატებული გამოდგა, მაშინ მსოფლიოში ძალიან ბევრი ადამიანის ბედი პირდაპირ იქნება დაკავშირებული ამ გამოგონებასთან. მატრიცის და ვირტუალური რეალობისა რა გითხრათ, მაგრამ მალე ჩვენი ცხოვრების მნიშვნელოვან ნაწილს ალბათ ჰარვარდელი არშემდგარი ბაკალავრის პირმშოსთან ურთიერთობაში გავატარებთ.

ნოემბერი 15, 2010 Posted by | ზღვაოსნის ჩანაწერები | , , , , , , , | დატოვე კომენტარი

%d bloggers like this: