დიდი ზღვაოსნის ბლოგი

გათავისუფლებული პროლეტარი

რუსეთში საბჭოთა ხელისუფლების დამყარების და სამოქალაქო ომის დასრულების შემდეგ ქვეყნის პირველი სტანდარტული საფოსტო მარკების სერია გამოიცა. გამოცხადებულ კონკურსში მიხაილ ანტონოვის მიერ წარმოდგენილმა ესკიზმა გაიმარჯვა. მასზე გამოსახული იყო მუშა მახვილით ხელში, რომელმაც დასცა რა დრაკონის სახით კაპიტალიზმი, მასზე გადაბიჯებით სინათლისაკენ მიიწევს. მარკის სახელწოდებაც სწორედ ასე ჟღერდა – ”გათავისუფლებული პროლეტარი (სინათლისაკენ!)”.

ანტონოვმა ესკიზისათვის მსოფლიო მითოლოგიაში ჭაბუკისა და გველეშაპის დაპირისპირების კარგად ცნობილი მოტივი გამოიყენა, რომლის პირველ კლასიკურ მაგალითად აპოლონის მიერ ურჩხულ პითონის დამარცხება ითვლება. სინათლის ღმერთი, რომელიც ახალი სამყაროს წარმომადგენელია, ქთონურ (მიწიერ) არსებას – ძველი საზოგადოების განსახიერებას კლავს. ზოგადად, ბერძნული მითოსი ხშირ შემთხვევაში წარმოადგენს რეგიონში მიმდინარე მოვლენების ანარეკლს. ახალი და ძველი თაობის ღმერთების დაპირისპირება შეიძლება მოვიაზროთ, როგორც მომხდურ ელინურ ტომებსა და ადგილობრივ წინაბერძნულ საზოგადოებას შორის არსებული კონფლიქტი. შესაბამისად, პითონი ამ შემთხვევაში ძველი წყობის განმასახიერებელია, რომელიც დათრგუნულია აპოლონის მიერ. მსგავს მოტივს განეკუთვნება ზევსის მიერ ტიფონის (ტითონის) დამარცხება, პერსევსის გმირობა და ა.შ.

წმინდა გიორგის მიერ გველეშაპის ძლევის ამბავიც ანალოგიურ სიუჟეტს ეფუძნება. (ზოგადად, წმინდა გიორგის თაყვანისცემამ ძალიან ბევრი რამ შეითვისა წინაქრისტიანული კულტებისაგან, მათ შორის – აპოლონისგან). შეიძლება ითქვას, რომ კაპადოკიელი მხედარი ახალი რელიგიის, შესაბამისად, ახალი წყობილების სიმბოლოა, ხოლო გველეშაპი-დიოკლეტიანე – ძველი, თუმცა გაბატონებული წარმართული საზოგადოებისა, რომელიც მთელი ძალით ცდილობს, საკუთარი ძალაუფლება შეინარჩუნოს. რაც შეეხება სინათლესთან კავშირს, წმინდა გიორგის თაყვანისცემამ მცირე აზიის ტერიტორიაზე (ასევე საქართველოში) მთვარის ღვთაების კულტი ჩაანაცვლა. უფრო მეტიც, საქართველოს რესპუბლიკის გერბზე გამოსახული თეთრი გიორგი სწორედ წარმართულ სიმბოლო უფროა, ვიდრე კანონიკური წმინდანი.
წმინდა გიორგი ამარცხებს გველეშაპს. ქართული ტიხრული მინანქარი

საინტერესოა, რომ ერთ-ერთ პირველ საბჭოთა მარკაზე მეტნაკლებად ”ქრისტიანული” სიმბოლო მოხვდა, რომელიც წმინდა გიორგისთან მსგავსებას ბევრს აღუძრავს. შესაძლოა, ანალოგია შემთხვევითია და ანტონოვს წინასწარი განზრახვა არ ამოძრავებდა. მთავარი ისაა, რომ პირველ საბჭოთა რუსულ მარკაზე გამოსახული სამივე საკვანძო სიმბოლო – ახალგაზრდა მამაკაცი, გველეშაპი და სინათლე  იმავე იდეას გამოხატავენ, რის განსახიერებადაც აპოლონის, ზევსის და წმინდა გიორგის დრაკონებთან ბრძოლა საუკუნეთა მანძილზე აღნიშნავდნენ – ძველი საზოგადოების და წყობილების დამარცხებას, ახალი წესრიგისკენ – სინათლისკენ სწრაფვას და გამარჯვებას.

Advertisements

იანვარი 11, 2011 - Posted by | ლეგენდები კომუნიზმზე, ფერადი | , , , , , , , , , , ,

3 Comments »

  1. oooo, friad saintereso sakiTxia 😐

    კომენტარი by profarticles | იანვარი 12, 2011 | პასუხი

  2. saintereso ambavia, me goruli wyaroebidan isic gamigia, rom titqos mag mushas tavidan avtomati echira da gveleshapis nacvlad fashisti jkariskaci iyo gamosaxulio, xoda svitoi stalinis brdzanebit sheucvliato.
    ras gaigeb 🙂

    კომენტარი by mate | იანვარი 14, 2011 | პასუხი

    • ძველია ეს მარკა :დ მაშინ ჰიტლერი ციხეში იჯდა მგონი :დ

      კომენტარი by fmagellan | იანვარი 14, 2011 | პასუხი


კომენტარის დატოვება

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / შეცვლა )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / შეცვლა )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / შეცვლა )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / შეცვლა )

Connecting to %s

%d bloggers like this: