დიდი ზღვაოსნის ბლოგი

სპელეოტურიზმი 1.0

დასავლეთ საქართველოში ბევრი გამოქვაბულია, რომელთა ნაწილი (მაგალითად, სათაფლია) საკმაოდ კარგადაა შესწავლილი და ტურისტების მიერ მისი ბილიკები არაერთგზისაა გათელილი. რამდენიმე მნიშვნელოვანი კომპლექსი წყალტუბოს რაიონში მდებარეობს – ზემოთხსენებული სათაფლია, ყუმისთავის (იგივე პრომეთეს) მღვიმე, თეთრი მღვიმე და ა.შ. რაც ყველაზე კარგია, ზემოთჩამოთვლილი ობიექტების საფუძვლიანი დათვალიერება ერთი დღის განმავლობაშია შესაძლებელი – ალბათ ცოტათი დაიღალოთ, სამაგიეროდ შთაბეჭდილება მართლაც ბევრი დაგრჩებათ, სიამოვნება კი საკმაოდ იაფი – თითქმის მხოლოდ მგზავრობის ღირებულება დაგიჯდებათ. ყუმისთავის (პრომეთეს) მღვიმე ამავე სახელწოდების სოფელში, წყალტუბოდან მანქანით 15-20 წუთის სავალზე მდებარეობს. თავად წყალტუბოში კი ქუთაისიდან ასევე ოციოდე წუთში (ნაკლებში თუ არა) თავისუფლად მოხვდებით. საქართველოს გეოგრაფიული ინსტიტუტის მეცნიერ-თანამშრომლის, ჯ. ჯიშკარიანის მიერ გასული საუკუნის 80-იანი წლების დასაწყისში აღმოჩენილი ეს მღვიმე ამჟამად რეაბილიტირებულია, აქ არის დაცული ტერიტორიების სააგენტოს ვიზიტორთა ცენტრი, ხოლო გამოქვაბულთა კომპლექსი აწ უკვე პრომეთეს მღვიმის სახელწოდებით იღებს უამრავ ტურისტს.

პრომეთეს მღვიმის „ნათლია“ საქართელოს პრეზიდენტი გახლავთ, რომელსაც აქ სტუმრობისას რატომღაც გაახსენდა, რომ თითქოს მღვიმის მახლობლად პრომეთე (თუ ამირანი) იყო მიჯაჭვული. რთული სათქმელია, ეს გეოგრაფიული ანაქრონიზმი ახალი ბრენდის პოპულარიზაციის სურვილით თუ უფრო ბანალური მიზეზითაა გამოწვეული. ფაქტია, რომ მღვიმეს, რომელსაც ადრე სოფლის სახელწოდების მიხედვით მოიხსენიებდნენ, წამებული ტიტანის სახელი შერჩა. საინტერესოა, რომ „პრომეთედ“ ასევე მოინათლა კომპლექსთან ახლოს მდებარე რესტორანი და წყალტუბოში ახლადგახსნილი სასტუმრო. ჯერჯერობით, მღვიმე სატესტო რეჟიმში მუშაობს, რაც იმას ნიშნავს, რომ შესვლა უფასოა. მართალია, გამყოლები მთელი გზის მანძილზე ტურისტულ ჯგუფებს თან ახლავან, თუმცა ენაწყლიანობით მაინცდამაინც არ გამოირჩევიან, წარამარა გაჩქარებენ და ცდილობენ, მალე მორჩნენ საქმეს. მეორე მნიშვნელოვანი პრობლემა თავად მღვიმის ინფრასტრუქტურაა. სამწუხაროდ, განათება არც ისე კარგია – მართალია, პროჟექტორები მრავლადაა დამონტაჟებული, თუმცა ისინი არც ისე კარგადაა განაწილებული და ძალიან ბევრი საინტერესო მღვიმური ფორმა ბნელითაა მოცული. მღვიმეში ფოტოგრაფირება ფლეშ-ნათურის (ე.წ. ვსპიშკის) გამოყენებით აკრძალულია, ამიტომ თუ ფოტოგრაფიაში ჩემსავით პროფანი ხართ, დიდად ნუ გაირჯებით – სურათები კარგი ხარისხის არ გამოგივათ. ასევე ნაკლებად გაუმართლათ არაქართულენოვან ტურისტებს – ინგლისურის ის დონე, რომელსაც გიდები ფლობენ, ცოტა უკეთესის სურვილს ნამდვილად ტოვებს. რაც მთავარია, მღვიმეს აშკარად ეტყობა ადამიანის უგემოვნო ჩარევა – ზოგან პრომეთესეული (?) ურო, ჯაჭვი და ფარი აგდია, ზოგან კი გამოქვაბულის ჭერის დასაკავებლად ფსევდოდორიული კოლონებია გამოყენებული.

დამიჯერეთ, რომ ჩემს მიერ ზემოთ ჩამოთვლილი ყველა უარყოფით მხარეს მღვიმეში შესვლისთანავე დაივიწყებთ. განათების მიუხედავად, პრომეთეს მღვიმე ენითაუწერელ შთაბეჭდილებას ახდენს მნახველზე, რომელსაც ჩემს მიერ გადაღებული ფოტოები ნამდვილად ვერ ასახავენ. შუქზე მბრწყინავი კალციუმის კრისტალები, მილიონობით წლის მანძილზე ნაზარდი და შეერთებული სვეტები, თეთრი, შავი და მოწითალო ფერის სტალაგმიტები და სტალაქტიტები, ჯადოსნური ფორმის ფიგურები, რომლებიც ქონდრისკაცებს და ზღაპრის სხვადასხვა გმირებს გვანან და რაც მთავარია, ოთხი უზარმაზარი დარბაზი გულგრილს ნამდვილად არავის დატოვებს და აქ მიღებული შთაბეჭდილებები დიდხანს გაგყვებათ. მღვიმეში ასევე გაედინება მდინარე, რომელიც ცოტა ხნის წინ მის ბოლოში ტბას ქმინდა. თუმცა ამჟამად მიმდინარეობს დაივინგის სადგურისა და პატარა ნავმისადგომის მოწყობის სამუშაოები. შესაბამისად, მომსახურებას ყვინთვა და ნავებით გასეირნებაც დაემატება. როგორც ვიზიტორთა ცენტრის ერთ-ერთმა თანამშრომელმა თქვა, ასევე იგეგმება ე.წ. ველური ტურების მოწყობას, სადაც მსურველებს მღვიმის დაუკვალავ და გაუნათებელ ტერიტორიაზე მოუწყობენ ექსპედიციებს, რაც ასევე საინტერესოდ ჟღერს.

პრომეთეს მღვიმე

ვიზიტორთა ცენტრი ორშაბათის გარდა ყოველდღე, დილის 10-დან 16 საათამდე მუშაობს. მღვიმეში მოსახვედრად შეგიძლიათ გამოიყენოთ ავტობუსი, რომელიც წყალტუბოს ბაზრის ტერიტორიიდან საათში ერთხელ გადის სოფლის მიმართულებით. გზა მშვენიერია და ნებისმიერი ტიპის ტრანსპორტი დაუბრკოლებლად აღწევს მღვიმეს. მოკლედ, თუკი გადაწყვეტთ, ერთი დღის დაკარგვა ამ საქმეში ნამდვილად ღირს.

This slideshow requires JavaScript.

პრომეთეს მღვიმიდან შთაბეჭდილებებით დატვირთული წამოვედით და გეზი თეთრი მღვიმისკენ ავიღეთ. თეთრი მღვიმე წყალტუბოს ტერიტორიაზე მდებარეობს და ქალაქის ცენტრიდან არც ისე შორსაა, მსურველი ფეხითაც მოხვდება. თავის დროზე, მღვიმე თავისი მიკროკლიმატის გამო ასთმური დაავადებების სამკურნალოდ გამოიყენებოდა. აქვეა აღმოჩენილი გვიანდელი ქვის ხანის სამუშაო და სანადირო იარაღები. ამჟამად მღვიმე მიტოვებულია. რკინის კარი მოხსნილია, ხოლო განათების ელექტროსადენები – მოჭრილი და მოპარული. მღვიმე ყველა ჯურის ვანდალის მსხვერპლი გახდა, რომელთა ნაწილიც გრაფომანიის შემოტევებს მის კედლებზე იოკებდა, ზოგი – ბუნებრივ მოთხოვნილებებს იკმაყოფილებდა, ზოგი კი დასალევად ან კარტის სათამაშოდ მოდიოდა. თუმცა თეთრი მღვიმე გადატანილი ჭირ-ვარამის მიუხედავადაც საინტერესო სანახავია. დასათვალიერებლად აუცილებლად უნდა იქონიოთ ნორმალური ფანარი (ან ფანრები), რომელიც მინიმუმ ორი საათი გარანტირებულად მუშაობს. მღვიმეში გაურკვეველი მიზნებით საკმაოდ ღრმა შახტაა გაჭრილი – არ არსებობს გარანტია, რომ ჩავარდნის შემდეგ იქიდან მთელი და საღსალამათი ამოხვალთ. მიუხედავად სიმცირისა და ადამიანის საქმიანობის კვალისა, თეთრ მღვიმეში არანაკლები სილამაზის კარსტული ფორმების ხილვა შეიძლება, ვიდრე ეს პრომეთეს მღვიმეშია შესაძლებელი.

ნუ შეგეშინდებათ ტალახის, აიღეთ ფანრები, მოიმარჯვეთ ფოტოაპარატები და იარეთ გამოქვაბულებში – ეს საქმე ხორცისთვისაც სასარგებლოა და თქვენს გუნება-განწყობაზეც დადებითად იმოქმედებს. ამასთან აუცილებლად გაითვალისწინეთ სიფრთხილის ზომები – ნუ მიეტანებით ჯერ გამოუკვლეველ ადგილებს, რადგან შესაძლოა, დაიკარგოთ ან რომელიმე ხვრელში გაიჭედოთ – შესწავლილი და მეტნაკლებად კეთილმოწყობილი მღვიმეები ჩვენში საკმაოდაა, რომელთა შესახებ შთაბეჭდილებებსაც სხვა დროს მოგითხრობთ.

About these ads

August 25, 2011 - Posted by | ზღვაოსნის ჩანაწერები | , , , , , , , ,

No comments yet.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

Follow

Get every new post delivered to your Inbox.

%d bloggers like this: